تابآوری در برابر بلایا و ضرورت تلفیق اجتماعی افراد دارای معلولیت
زهرا اسکندری، دکترای سلامت در بلایا و فوریتها و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز
بر اساس آخرین گزارشهای سازمان جهانی بهداشت، حدود ۱.۳ میلیارد نفر (۱۶٪ از جمعیت جهان) با نوعی از معلولیت زندگی میکنند. این رقم پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰ به دو برابر افزایش یابد. این جمعیت عظیم، بهطور سیستماتیک با موانع قابل توجهی در دسترسی به خدمات اساسی، بهویژه خدمات بهداشتی و درمانی، مواجه هستند.
در شرایط بروز بلایا و حوادث غیرمترقبه، این آسیبپذیری و محرومیت چندبرابر میشود. افراد دارای معلولیت در مقایسه با سایرین، اغلب از ظرفیت کمتری برای سازگاری و بقا برخوردارند. نیاز به مراقبتهای تخصصی و حمایتهای ویژه در این گروه بیشتر است، اما متأسفانه پوشش درمانی مناسب کمتری دریافت کرده و با موانع مضاعفی در دسترسی به امکانات امدادی و بهداشتی روبهرو هستند. این شکاف، پیامدهای جبرانناپذیری بر سلامت، ایمنی و کرامت انسانی آنان وارد میکند.
همسو با شعار امسال روز جهانی معلولین فراگیرسازی جامعه؛ تلفیق اجتماعی افراد دارای معلولیت، گزارشهای سازمان جهانی بهداشت نیز نشان میدهند که نادیده گرفتن آموزشهای تخصصی و عدم مشارکت دادن این افراد، ظرفیت تابآوری و آمادگی کل جامعه را در برابر بلایا به شدت کاهش میدهد.
برای حرکت به سمت تابآوری واقعی و تلفیق اجتماعی مؤثر، ضروری است که:
• افراد دارای معلولیت نه به عنوان موضوعی حاشیهای، بلکه به عنوان ذینفعان و تصمیمسازان اصلی، در تمامی مراحل مدیریت جامع بلایا (پیشگیری، آمادگی، پاسخ و بازسازی) مشارکت داده شوند. این مشارکت فعال، سنگ بنای یک جامعه فراگیر است.
• تولید و استفاده از دادههای تفکیکشده بر اساس نوع معلولیت، به عنوان بنیان تدوین سیاستهای فراگیر، عادلانه و مؤثر تقویت گردد.
• فرآیندهای برنامهریزی و تصمیمگیری در مدیریت بحران، به گونهای دسترسپذیر و فراگیر طراحی شوند تا مشارکت معنادار و مؤثر همه افراد میسر شود. این مشارکت نهتنها عدالت اجتماعی را محقق میسازد، بلکه با بهرهگیری از تجربیات بیواسطه این گروه، کارایی و اثربخشی برنامهها را به طور چشمگیری افزایش میدهد.
تابآوری جامعه در برابر بلایا، تنها زمانی محقق میشود که برنامهریزیها، نیازها و حقوق همه اعضای جامعه، بهویژه گروههای در معرض آسیب، را در مرکز توجه قرار دهد.
ادغام کامل و نظاممند افراد دارای معلولیت در سیاستها و اقدامات مدیریت بحران، یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت راهبردی برای ساختن جامعهای حقیقتاً تابآور، عادلانه، پایدار و فراگیر است.
نادیده گرفتن یا حاشیهاینمودن این گروه، نهتنها نقض حقوق بنیادین بشر محسوب میشود، بلکه تابآوری و توان مقابله کل جامعه را در مواجهه با بحرانها به شدت تضعیف میکند.
نظر دهید